انواع کارتهای اعتباری…………………………………………………………………………………………………………………….42
انواع کارت از لحاظ فناوری ساخت………………………………………………………………………………………………..44
انواع کارتها به لحاظ گستره جغرافیایی کاربرد………………………………………………………………………………47
مسائل و مشکلات کارتهای اعتباری(بانکی)…………………………………………………………………………………..48
پول الکترونیکی………………………………………………………………………………………………………………………………49
تعریف پول الکترونیکی…………………………………………………………………………………………………………………..49
اهمیت و مزایای پول الکترونیکی…………………………………………………………………………………………………..50
انواع پول الکترونیکی……………………………………………………………………………………………………………………..54
معایب و پیامدهای منفی پول الکترونیکی…………………………………………………………………………………….55
پرداخت الکترونیکی صورت حسابها………………………………………………………………………………………………57
بررسی وضعیت بانکداری الکترونیکی در ایران……………………………………………………………………………..58
تاریخچه بانکداری در ایران……………………………………………………………………………………………………………58
بانکداری الکترونیکی در ایران……………………………………………………………………………………………………….59
کارتهای بانکی در ایران………………………………………………………………………………………………………………….60
شبکه تبادل اطلاعات بانکی(شتاب)………………………………………………………………………………………………63
مرکز هماهنگی تبادل اطلاعات بین بانکی(مهتاب)……………………………………………………………………..64.
سوئیفت………………………………………………………………………………………………………………………………………….64
VSAT…………………………………………………………………………………………………………………………………………65
سیستمهای یکپارچه بانکی……………………………………………………………………………………………………………67
تلفن بانک………………………………………………………………………………………………………………………………………67
تجارت بانکهای کشور در خصوص بانکداری الکترونیکی………………………………………………………………67
سیستم مالی مالزی……………………………………………………………………………………………………………………….75
ساختار سیستم مالی در مالزی……………………………………………………………………………………………………..75
سیستم بانکی در مالزی………………………………………………………………………………………………………………..78
بانکهای تجاری………………………………………………………………………………………………………………………………78
شرکتهای مالی……………………………………………………………………………………………………………………………..79
بانکهای سرمایه ای……………………………………………………………………………………………………………………….80
بانکداری اسلامی…………………………………………………………………………………………………………………………..80
موسسات تنزیل…………………………………………………………………………………………………………………………….81
فاتر نمایندگی بانکهای خارجی در مالزی…………………………………………………………………………………….82
بانکداری الکترونیکی در مالزی……………………………………………………………………………………………………..82
دستگاه خود پرداز…………………………………………………………………………………………………………………………83
بانکداری تلفنی……………………………………………………………………………………………………………………………..85
بانکداری تلفن همراه…………………………………………………………………………………………………………………….85
بانکداری کامپیوتر شخصی……………………………………………………………………………………………………………86
مرکز بانکداری اتوماتیک……………………………………………………………………………………………………………….86
بانکداری اینترنتی در مالزی…………………………………………………………………………………………………………87
بانکداری مجازی……………………………………………………………………………………………………………………………88
مزایای بانکداری مجازی……………………………………………………………………………………………………………….91
بررسی و تحلیل اشکالات وارده بر بانکداری مجازی……………………………………………………………………93
امنیت در بانک مجازی…………………………………………………………………………………………………………………95
بانکداری مجازی در مالزی……………………………………………………………………………………………………………96
فصل سوم: روش تحقیق……………………………………………………………………………………………………………116
مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………….117
تعریف پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………117
انواع تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………..118
ویژگیهای پژوهش علمی……………………………………………………………………………………………………………119
روش تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………….121
جامعه آماری………………………………………………………………………………………………………………………………121
روش نمونه گیری و تعیین حجم نمونه…………………………………………………………………………………….121
فرضیات تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………….122
ابزارهای جمع آوری اطلاعات…………………………………………………………………………………………………….122
بررسی اسناد و مدارک(روش کتابخانه)……………………………………………………………………………………..122
پرسش نامه…………………………………………………………………………………………………………………………………123
فصل چهارم: تحلیل داده ها و یافته های تحقیق………………………………………………………………………124
مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………….125
تجزیه و تحلیل داده های مربوط به سوالات عمومی…………………………………………………………………125
روایی و پایائی پرسش نامه………………………………………………………………………………………………………….126
روش تجزیه و تحلیل داده ها……………………………………………………………………………………………………..127

آزمون فرضیات……………………………………………………………………………………………………………………………127
اولویت بندی فرضیات بااستفاده ازتحلیل واریانس…………………………………………………………………….132
فصل پنجم:نتیجه گیری و پیشنهادات……………………………………………………………………………………….134
جمع بندی………………………………………………………………………………………………………………………………….135
نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………………………………..136
پیشنهادات اجرایی………………………………………………………………………………………………………………………137
پیشنهادات برای تحقیقات آتی…………………………………………………………………………………………………..138
نگاره 1-2 مقایسه ویژگیهای بانکداری سنتی و بانکداری نوین (الکترونیکی)
نگاره 2-2 مفاهیم اسلامی در بانکداری اسلامی مالزی
نگاره 3-2 رشد دستگاههای خودپرداز در مالزی
نگاره 4-2 تعداد کارت (000.)
نگاره 5-2 تعداد کارت خوان و خود پرداز
نگاره 6-2 میانگین تعداد تراکنش هر کارت
نگاره 7-2 میانگین مبلغ تراکنش هر کارت (ریال)
نگاره 8-2 میانگین تعداد تراکنش هر کارتخوان و خودپرداز
نگاره 9-2 میانگین مبلغ تراکنش هر کارتخوان و خودپرداز (میلیون ریال)
نگاره 10- 2 طبقه بندی پول الکترونیک بر اساس تعداد و میزان تراکنش در ترکیه (2008)
نگاره 11-2 طبقه بندی پول الکترونیک بر اساس تعداد و میزان تراکنش در مالزی (2008)
نگاره 12-2 طبقه بندی مشتریان بانکداری الکترونیک (1387- 2008)
نگاره 13-2 تراکنش سیستم رنتاس مالزی
نگاره 1-4 آزمون همبستگی
نگاره 2-4 آزمون همبستگی
نگاره 3-4 آزمون همبستگی
نگاره 4-4 نتایج آزمون رگرسیون
نگاره 5-4 نتایج تحلیل واریانس
نمودار 1-2 هزینه تبادلات توسط کانالهای مختلف (دلار به ازای هر تبادل) در مالزی
نمودار 2-2 مقایسه رشد و تعداد کارت اعتباری (هزار)
نمودار 3-2 مقایسه رشد تعداد کارت نقدی (هزار)
نمودار 4-2 مقایسه رشد تعداد خودپرداز
نمودار 5-2 مقایسه رشد تعداد کارت خوان
نمودار 6-2 مقایسه میانگین تعداد تراکنش هر کارت (برداشت)
نمودار 7-2 مقایسه میانگین تعداد تراکنش هر کارت (خرید)
نمودار 8-2 مقایسه میانگین مبلغ تراکنش هر کارت (ریال) – برداشت
نمودار 9-2 مقایسه میانگین مبلغ تراکنش هر کارت (ریال)- خرید
نمودار 10-2 مقایسه میانگین تعداد تراکنش هر خودپرداز
نمودار 11-2 میانگین تعداد تراکنش هر کارتخوان
نمودار 12-2 میانگین مبلغ تراکنش هر خودپرداز (ریال)
نمودار 13-2 میانگین مبلغ تراکنش هر کارتخوان (ریال)
نمودار 14-2 ابزارهای پرداخت الکترونیک در ترکیه بر اساس تعداد تراکنش
نمودار 15-2 ابزارهای پرداخت الکترونیک در مالزی بر اساس تعداد تراکنش
نمودار 16-2 ابزارهای پرداخت الکترونیک در ترکیه بر اساس مبلغ تراکنش
نمودار 17-2 ابزارهای پرداخت الکترونیک در مالزی بر اساس مبلغ تراکنش
نمودار 18- 2 منابع کلیدی تامین سرمایه در سیستم بانکداری مالزی
نمودار 19-2 مبلغ تراکنش بانکداری اینترنتی در مالزی (میلیون رینگیت)
نمودار 20- 2 نسبت استفاده از چک و پرداخت های الکترونیکی در مالزی
نمودار 21-2 مقایسه فساد مالی- 2007
1-1-مقدمه
دسترسی تعداد زیادی از مردم جهان به شبکه جهانی اینترنت و گسترش ارتباطات الکترونیک بین افراد و سازمانهای مختلف از طریق دنیای مجازی، بستری مناسب برای برقراری مراودات تجاری و اقتصادی فراهم کرده است. تجارت الکترونیک عمده ترین دستاورد به‌کارگیری فناوری ارتباطات و اطلاعات (ICT) در زمینه های اقتصادی است. یکی از ابزارهای ضروری برای تحقق و گسترش تجارت الکترونیک ، وجود سیستم بانکداری الکترونیک است که همگام با سیستم‌های جهانی مالی و پولی عمل و فعالیتهای مربوط به تجارت الکترونیک را تسهیل کند. در حقیقت می‌توان گفت که پیاده سازی تجارت الکترونیک ، نیازمند تحقق بانکداری الکترونیک است. به همین دلیل، استفاده از سیستم های الکترونیک در موسسات مالی و اعتباری جهان به سرعت رو به گسترش بوده و تعداد استفاده کنندگان از خدمات بانکداری الکترونیک روز به روز در حال افزایش هستند.
2-1-بیان مسأله
سیستم های رقابتی بانکداری در جهان استفاده از بانکداری الکترونیک را به عنوان یک اصل جهت توسعه و بقاء پذیرفته و توسعه این سیستم را سال ها پیش شروع کرده و امروز در سطوح بسیار مناسبی از بانکداری الکترونیک قرار گرفته اند. دلیل استفاده گسترده از بانکداری الکترونیک در نزام بانکی جهان چیست ؟ در صورت استفاده نظام بانکی در کشور ما از این سیستم چه تأثیراتی را مشاهده خواهیم کرد ؟
در این تحقیق به دنبال بررسی تأثیرات بانکداری الکترونیک بر عملکرد سیستم بانکی ابتدا به صورت کلان و سپس از سه بعد خدمات رسانی ، هزینه ها ،امنیت و شفاف سازی در سیستم بانکی می باشیم.
3-1-واژه های کلیدی
بانک : بانک ها مؤسساتی هستند که از محل سپرده های مردم می توانند سرمایه های لازم را در اختیار صاحبان واحدهای صنعتی، کشاورزی و بازرگانی و اشخاص قرار دهند.
بانکداری : مدیریت تجهیز و تخصیص منابع در بازار پول را بانکداری می‌گویند.
بانکداری الکترونیک : به طور کلی می توان گفت بانکداری الکترونیکی عبارت است از فراهم آوردن امکاناتی برای کارکنان در جهت افزایش سرعت و کارایی آنها در ارائه خدمات بانکی در محل شعبه و همچنین فرآیندهای بین شعبه‌ای و بین بانکی در سراسر دنیا و ارائه امکانات سخت افزاری و نرم افزاری به مشتریان که با استفاده از آنها بتوانند بدون نیاز به حضور فیزیکی در بانک، در هر ساعت از شبانه روز (?? ساعته) از طریق کانال‌های ارتباطی ایمن و با اطمینان عملیات بانکی دلخواه خود را انجام دهند.
به عبارت دیگر بانکداری الکترونیکی استفاده از فناوری های پیشرفته نرم افزاری و سخت افزاری مبتنی بر شبکه و مخابرات برای تبادل منابع و اطلاعات مالی به صورت الکترونیکی است و نیازی به حضور فیزیکی مشتری در شعبه نیست.
امروزه پایانه فروش، پایانه شعب، دستگاه خودپرداز و… نماد بانکداری الکترونیک است.
عملکرد : عملکرد هم به عمل، هم به نتیجه عمل اشاره دارد. به عبارت دیگر، عملکرد به عنوان عمل امروز که مقدمه تولید مقدار مشخصی از ارزش خروجی فرداست، تعریف می‌شود
سیستم بانکی : مجموعه‌ای از فعالیتها در عملیات بانکی، شامل سیاستگذاری و برنامه‌ریزی و سازماندهی و اجرا سیستم بانکی نام دارد.
4-1-اهمیت موضوع
سال‌ها از حساب و کتاب کردن با چرتکه، قرن‌ها از عصر چوب‌خط و مبادلات کالا به کالا می‌گذرد. هرکدام از تغییرات و جابه‌جایی از عصری به عصر دیگر قرن‌ها، سال‌ها و روزها طول کشید تا به وقوع پیوست.اهمیت بانکداری و سیستم بانکی در مسائل مالی امروز بر همگان آشکار است.چه آنکه این موضوع ریشه در تاریخ تمدن بشری داشته و با پیشرفت آن توسعه یافته و از شکل پیشین خود خارج شده است.این تغییر شکل به سمت حذف فیزیکی رویه ها در حال پیشروی است و به عبارت دیگر به خود شکل مجازی خواهد گرفت.بانکداری الکترونیک بی شک سهم اصلی سیستم بانکی را به خود اختصاص خواهد داد ، چه آنکه در بعضی از کشور ها این امر محقق گردیده است. اما به راستی تأثیر بانکداری الکترونیک بر سیستنم بانکی چگونه است ؟ در کشور ما که سیستم بانکی سنتی در حال چرخش به سمت سیستم الکترونیکی است ، دانستن تأثیرات آن بر عملکرد بانکی تا به امروز در ایران و بررسی این تأثیر در کشوری توسعه یافته ترمانند مالزی که بر پایه سیستم بانکداری اسلامی عمل می کند می تواند به شناخت بانکداری الکترونیک ، نقاط مثبت و منفی آن و برنامه ریزی در جهت شکل گیری مناسب و سریعتر آن کمک نماید. حال در عصر ارتباطات و الکترونیک، جهان تغییراتش را روزانه تجربه می‌کند. بانکداری الکترونیک به عنوان یکی از مظاهر عصر حاضر قدمتش به بعد از جنگ جهانی دوم می‌رسد. با ظهور کامپیوتر‌ها در سال‌های پس از جنگ جهانی دوم این پدیده آغاز و در سال 1960 با تولد آرپانت1 که اساس ظهور شبکه جهانی اینترنت شد ادامه یافت و تا به امروز با سرعت هر چه بیشتر به پیش می رود.با رشد روزافزون معاملات تجاری در سطح جهان و در سال‌های اخیر ظهور پدیده تجارت الکترونیک2 و نیاز ساختاری تجارت به حضور فعال و قدرتمند بانک‌ها جهت نقل و انتقال منابع مالی، بانکداری الکترونیک نیز به عنوان بخش تفکیک‌ناپذیر از تجارت الکترونیک مطرح شد. پدیدآمدن دو مفهوم جدید با عنوان پول الکترونیک3 وانتقال الکترونیک منابعEFT اساس شکل‌گیری بانکداری الکترونیک شد. در واقع بانکداری الکترونیک اوج استفاده از فناوری‌ انفورماتیک و ارتباطات و اطلاعات در جهت حذف دو قید زمان و مکان از خدمات بانکی است.تعاریف بسیاری از بانکداری الکترونیک ارائه شده اما بنا به تعریف ارائه شده از موسسات مالی ایالت ایندیانا بانکداری الکترونیکییا EFT4 استفاده آسان از ابزار الکترونیکی برای دسترسی به انواع حساب‌ها، انتقال مستقیم وجه از یک حساب به حساب دیگر به جای پول نقد یا چک است. بانکداری الکترونیک هچنین در برگیرنده مفهوم خدمات 24ساعته بانکی در تمامی روزهای سال (حتی تعطیل) یعنی فارغ از قید مکان و زمان تعریف شده است.
5-1-ضرورت موضوع
منافع تحقق هر چه سریع‌تر بانکداری الکترونیک مدرن بر کسی پوشیده نیست. تکریم ارباب رجوع، کاهش هزینه نگهداری و استفاده از پول نقد و افزایش اعتبارات درچرخه نظام اقتصادی کشور و کاهش تورم و نقدینگی در پی آن از جمله منافع پیاده‌سازی شبکه نوین بانکی برپایه فناوری اطلاعات است. استفاده از بانکداری الکترونیک در کشور باعث کاهش هزینه‌های بانکداری
می‌شود و بر همین اساس کارمزد بانک‌ها نیز کاهش خواهد یافت و دولت می‌تواند راحت‌تر به هدف خود یعنی تک‌رقمی کردن نرخ سودبانکی دست یابد.ضرورت یک نظام بانکی کارآمد برای حضور در بازار‌های جهانی و عضویت در سازمان‌هایی نظیر سازمان تجارت جهانی (WTO) ایجاب می‌کند تا بانکداری الکترونیک نه به عنوان یک انتخاب بلکه ضرورت مطرح شود.
6-1-اهداف تحقیق
این تحقیق به دنبال بررسی تأثیرات بانکداری الکترونیکی از نظر کیفی است. سیستم هایی از قبیل خود پرداز ، بانکداری اینترنتی ، دستگاههای کارت خوان ، پول الکترونیک و .. از نمو نه های بانکداری الکترونیک است که تأ ثیراتی از قبیل سرعت عمل ، امنیت ، راندمان ، محدوده تحت پوشش ، هزینه ها ، قا بلیت های جدید و.. را در پی خواهد داشت که بررسی هر یک از آنها و نتایج حاصله مورد نظر این تحقیق می باشد. بررسی این تأثیرات در کشوری دیگر همچون مالزی که سیستم بانکداری اسلامی در آن رایج است و از نظر بانکداری الکترونیک در جایگاهی بالاتر از کشور ما قرار دارد ، می تواند به شناخت بیشتر و کاملتری از این تأثیرات کمک کرده و آینده پیش روی سیستم بانکداری مجهز به بانکداری الکترونیک را به ما نشان دهد.
7-1-سوالات تحقیق
این تحقیق به دنبال پاسخی برای سوالات زیر است :
* سیتم بانکداری الکترونیک در ایران و مالزی چگونه شکل گرفنه است ؟
* آیا بانکداری الکترونیک بر عملکرد سیستم بانکی تأثیر گذار است ؟
– تأثیر بانکداری الکترونیک بر عملکرد سیستم بانکی از بعد خدمات رسانی چیست ؟
– تأثیر بانکداری الکترونیک بر سیستم بانکی از بعد هزینه چیست ؟
– تأثیر بانکداری الکترونیک بر سیستم بانکی از بعد امنیت و شفاف سازی چیست ؟
8-1-فرضیه ها
فرضیه اصلی :
بانکداری الکترونیک سبب افزایش کارایی در عملکرد سیستم بانکی بدون ربا می شود.
فرضیه های فرعی :
بانکداری الکترونیک سبب توسعه و بهبود عملکرد بانکی بدون ربا در حوزه خدمات رسانی می شود.
بانکداری الکترونیک سبب کاهش هزینه های سیستم بانکی بدون ربا می شود.
بانکداری الکترونیک سبب افزایش امنیت و شفاف سازی درسیستم بانکی بدون ربا می شود.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

9-1-قلمرو تحقیق
از حیث موضوعی ، این تحقیق به بررسی و تبیین تأثیرات بانکداری الکترونیک در سیستم بانکی می پردازد.
قلمرو زمانی این تحقیق از یکسو زمان حال و تجربیات به دست آمده را شامل می شود و از سوی دیگر زمان آینده و جایگاهی که سیتم بانکی می بایست در استفاده از بانکداری الکترونیک به آن برسد را ترسیم می کند.
بعد مکانی این تحقیق دو کشور ایران و مالزی است.
10-1-روش اجرائی تحقیق
روش اجرائی این تحقیق به دو صورت کتابخانه ای جهت جمع آوری اطلاعات و تعین شاخص های سنجش عملکرد سیستم بانکی و روش پیمایشی با طراحی پرسشنامه جهت توزیع در بین سطوح مدیریتی و کارشناسان سیستم یانکی جهت سنجش تأثیرات بر عملکرد .
11-1-محدودیت های تحقیق
در انجام این تحقیق با محدودیت هایی روبرو شدیدیم که ما را در رسیدن به هدف دچار مشکل می نمود ، که تعدادی از آنها عبارتند از :
– عدم آشنائی مدیران با سیستم های پیشرفته بانکداری الکترونیک.
– عدم وجود استراتژی مشخص در استفاده از بانکداری الکترونیک در کشور.
12-1-منافع تحقیق
نتایج حاصل از این تحقیق می تواند به تدوین استراتژی بانک ها در استفاده از بانکداری الکترونیک و شناسایی فوایدو معایب ان جهت استقرار مناسب آن کمک نماید.
13-1-پیشینه تحقیق
در زمینه‌ی تأثیر بانکداری الکترونیک بر کارایی سیستم بانکی می‌توان به تحقیق انجام شده توسط دیوید هامفری و رافائل لوپز، اشاره نمود(Humphrey , Lopez, 2004)، در این تحقیق، رابطه‌ی بین کارایی هزینه و تغییرات تکنولوژی در سیستم بانکی اسپانیا مورد بررسی قرار گرفته و تابع ویژگی‌های هزینه، ارائه شده است. در این تحقیق، به بررسی دو گرایش اصلی در استفاده از فن‌آوری در سیستم بانکی پرداخته شده‌است. گرایش اول، استفاده از خودپرداز با هزینه کمتر و دست‌رسی بهتر و گرایش دوم، جایگزین شدن فن‌آوری‌های نوین با ابزارهای پرداخت کاغذی می‌باشد. یک مدل آماری، ویژگی‌های بازده هزینه‌ی عملیاتی را با ارائه‌ی خدمات و سطوح پرداخت مرتبط کرده و با ترکیب آن‌ها، تأثیر تغییرات در این ویژگی‌ها بر هزینه‌ی عملیاتی در بانک‌های پس‌انداز و تجاری اسپانیا بین سال‌های 2000-1999 مورد ارزیابی قرار می‌دهد. این تحقیق نشان می دهد که به طور متوسط بانک های اسپانیا در حود 37% در هزینه عملیاتی بین سال های 2000-1999 صرفه جویی کرده‌اند. این نرخ، معادل 5/4 بیلیون یورو برای کل سیستم بانکی اسپانیا (7/0درصد درآمد ناخالص ملی)می باشد.
ماتیسون و استوارت(Mathison & Stuart, 2002)، به بررسی تأثیر ICT بر توسعه‌ی پایداری فعالیت‌های مالی کوچک از طریق کاهش هزینه، پرداخته و نقش مدل‌ها و تجربه‌های موفق در کشور آمریکا در این زمینه را نشان داده‌اند. یافته‌های این تحقیق، در راستای ارائه‌ی خدمات مالی با هزینه‌ی کم و برای مردم فقیر، نقش مهمی در استراتژی کاهش فقر ایفا می‌کند. برخی از نتایج این تحقیق عبارتند از :
1) ظهور ملزومات اقتصادی دیجیتال، درک ما از بانکداری، تأمین مالی‌های کوچک و مکانیزم ارائه‌ی خدمات را مورد بازبینی قرار می‌دهد.
2) ظرفیت یک سیستم مدیریت اطلاعات5 کاملاً اتوماتیک به گونه‌ای است که به یک مؤسسه‌ی ارائه‌کننده‌ی خدمات مالی کوچک(MFI)، اجازه مدیریت پرتفوی قرضه را بهتر داده، سبب افزایش کارایی و ایجاد شفافیت و مسؤولیت پذیری در کلیه سطوح می‌گردد.
3) MFI می‌تواند فواید یک سیستم مدیریت اطلاعات کاملاً اتوماتیک را با به‌کارگیری مناسب شیوه‌های نوین فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات، که به صورت بنیادین مدل‌های ارائه خدمات آنها را تغییر نمی‌دهد، توسعه دهد(برای مثال شیوه‌های محاسبه سیار برای کارمندان وام)
4) تعداد کمی از MFI ها قادرند از فواید به‌کارگیری شیوه‌های نوین فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات برای ارائه‌ی خدمات استفاده کنند. زیرا که سیستم مدیریت اطلاعات پشتیبان آن‌ها فاقد استاندارد‌های لازم است.
هم‌بستگی بین بانک‌داری الکترونیک و ریسک در سیستم بانکی اروپا، با بررسی تأثیر بانک‌داری الکترونیک بر کارایی سیستم بانکی در تحقیق فیوردلیسی، مارکوس و مولینوکس (Fiordelisi, Marques & Molyneux, 2010)، مورد کنکاش قرار گرفته است. در این تحقیق‌، روابط بین دوره‌ای بین کارایی بانک، سرمایه و ریسک برای صنعت بانکداری اروپا مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. بر اساس استفاده از مدل Granger-Causality در یک چهارچوب پنل دیتا، روابط بین تعاریف کارایی بانکی( ارقام مربوط به کارایی هزینه، درآمد و سود)، ریسک ( عدم اجرای وام و احتمال نکول) و سرمایه(حقوق صاحبان سهام و سرمایه کل)‌ بیان شده است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که افزایش سرمایه مقدم بر بهبود کارایی هزینه می‌باشد. هم‌چنین در این تحقیق، تأثیر مثبت بانک‌داری الکترونیک بر کیفیت خدمات بانکی که منجر به جذب بیشتر مشتریان و سرمایه و در نتیجه کاهش ریسک می شود نیز نشان داده شده است.
لوستیسک (Lustisk, 2004)، با بررسی اطلاعات آماری و استفاده از مدل هزینه فعالیت محور6 به بررسی و تحلیل ساختار هزینه برای کانال‌های انتقال سنتی و الکترونیکی پرداخته و از این طریق هزینه‌ی بانک‌ها و مشتریان در کانال‌های الکترونیکی را نشان می‌دهد.
در زمینه تأثیر بانک‌داری الکترونیک بر کارایی خدمات‌رسانی سیستم بانکی، بک، رولفت و کوئینگ(Beck, Rolft, Koeing, 2003)، با بررسی بخش‌های گوناگون مالی در چهار کشور و بر اساس اطلاعات تجربی بانک‌های معتبر که حیطه‌ی گسترده‌ای از برنامه‌های کاربردی تجارت الکترونیک را به کار گرفته‌اند، بر این باورند که این دسته از بانک‌ها، نرخ رضایت‌مندی بیشتری نسبت به سایر بانک‌ها داشته‌اند. بر اساس
یافته‌های این تحقیق برای دست‌یابی به کارایی در فرآیند بانکی نیازمند سرمایه‌گذاری در اتوماسیونEnd-to End برنامه‌های کاربردی هم‌کاری و مدیریت دانش می‌باشیم. توسعه‌ی تجارت الکترونیک در بخش‌های مالی، یک چالش برای تنظیم تجارت در سطوح مالی بین‌المللی می‌باشد. برون‌سپاری در حوزه‌ی پشتیبانی فنی و فعالیت‌های غیرمتمرکز ادامه خواهد یافت. مؤسسات بانکی می‌بایست با به‌کارگیری سیستم‌های خدمات‌رسانی برخط به مشتریان هم‌زمان با سازمان‌دهی مجدد و یا کاهش کانال‌های توزیع سنتی، فواید به‌کارگیری برنامه‌های کاربردی تجارت الکترونیک برای تأمین کنندگان را کسب کنند.
گورااو، (Guraau, 2002)، در تحقیق خود به بررسی و تحلیل شرایط فعلی بانکداری برخط، در رومانی پرداخته و استراتژی‌های مناسبی برای اجرای موفق و توسعه‌ی خدمات بانک‌داری برخط در رومانی ارائه می‌کند. ‌هم‌چنین، تأثیر پول الکترونیک غیرشخصی و تمایل مشتریان به داشتن رابطه‌ی بانکی شخصی از سوی دیگر، بر روی بازاریابی بانکی در تحقیق سینگ(Singh,2004)، مورد ارزیابی واقع شده است. در مطالعه‌ی بارباراک و کورت(Barbarak, Kurt, 1993)، تأثیر بانکداری الکترونیک بر خدمات رسانی به شرکت ها در نروژ بررسی گردیده و فعالیت‌های بازاریابی بانک‌های نروژی با در نظر گرفتن خدمات پول الکترونیک برای مشتریان شرکتی مورد ارزیابی قرار گرفته‌است. به‌کارگیری و تأثیراتش بر روی عملیات بانکی از دهه 1950 تا سال 1993 در تحقیق ریول(Revell, 1993)، دنبال شده و به‌کارگیری فن‌آوری‌های پیشرفته در سیستم‌های بانک‌داری عمده به صورتی بسیار سریع تر از سیستم‌های خرده نشان داده شده است.
1-2-تاریخچه و چگونگی پیدایش بانکداری
پیدایش بانکداری به قرنها پیش باز می گردد . در آن موقع اهداف بانکداری با زمان حال متفاوت بوده است ، قرنها پیش دریافت بهره قرض و کارمزد حفظ امانت ، سود قابل توجهی به همراه داشت . این موضوع به تدریج حس رقابت برخی از افراد را برانگیخت و با وجود مشکلات عدیده ای که برای جلب اعتماد عمومی داشتند اولین موسسات خصوصی ، جذب سپرده های مردم را راه انداختند . در اندک زمانی این مؤسسات توانستند فعالیتهای خود را از محدوده جذب سپرده و قرض دادن اموال خود و دیگران ، به خدمات بیشتری چون نقل و انتقال وجوه در داخل ، خرید و فروش انواع پولهای خارجی و در مواردی ایجاد اسناد اعتباری گسترش دهند . در نتیجه اولین بانک های خصوصی تشکیل گردید . این بانکها نه تهاه برای حفظ و نگهداری سپرده ها چیزی نمی گرفتند ، بلکه حاظر بودند در مقابل سپرده گذاری ، چند درصدی به عنوان پاداش بپردازند و این امر موجب روی آوردن مردم به سمت بانکهای خصوصی گردید . این روند به این صورت ادامه داشت و تحول اساسی زمانی رخ داد که صرافان می توانستند ، بجای پول نقد برای قرض گیرنده نیز رسید بپردازند و اینجا بود که مهمترین تحول در عرصه بانکداری یعنی خلق پول اعتباری صورت پذیرفت و به این ترتیب صرافان توانستند متناسب با اعتبارشان چند برابر اندوخته های مردم رسید بینشان پخش کنند و پولهای واقعی را به عنوان پشتوانه برای مراجعات احتمالی نگه داشته و با این ابداع حرفه صرافی و بانکداری به یکی از پر درآمدترین مشاغل تبدیل گردید . بعد از تسلط کلیسا بر امور مردم به دلیل سخت گیری های شدید مقامات کلیسا در مقابل قرض های با بهره ، این حرفه با مشکل جدی مواجه گشته و تا حدود زیادی از رونق افتاد. در این دوران گردانندگان عمده چنین مراکزی ، یهودیان بودند. چرا که طبق تفسیرشان از آیین یهود گرفتن ربا و بهره از غیر یهودی را مجاز می دانستند . با پایان جنگهای صلیبی و آشنایی اروپاییان با کشورهای مسلمان و فرهنگ و تمدن اسلامی ، دوره جدیدی از تجارت و بازرگانی بین الملل بین شرق و غرب شکل گرفت و در قرنهای چهارده و پانزده میلادی اهمیت فوق العاده ای یافت . گسترش بازرگانی ، تنوع پولهای رایج ، مشکلات نقل و انتقال مسکوکات ، نیاز تجار و پیشه وران به سرمایه های مالی و …….. عوامل مختلفی بودند که ضرورت تجدید حیات مؤسسات پولی و بانکی را طلب می کرد . در همان حال تحولات سیاسی اجتماعی جوامع غربی ، زمینه را برای این مؤسسات آماده می کرد . از یک طرف با پیدایش تفکرات جدید سیاسی از نفوذ کلیسا در اداره کشورهای اروپایی کاسته شد و قوانین کلیسایی تضعیف شدند ، از طرف دیگر تحت تأثیر نیازهای اجتماعی ، برخی از رهبران مسیحی معتقد بودند نرخ بهره های عادلانه (کم ) ربا نمی باشد و یا ربا تنها در قرضهای مصرفی مطرح است و شامل قرضهای تولیدی و تجاری نمی شود . این تغییر نگرش در رهبران مسیحی همراه با توجیهات ربا و بهره که از طرف حقوق دانان و اقتصاد دانان آن روز ارائه می شد عرصه را برای پایدار شدن بانکها در مقیاسی وسیع تر از سابق آماده کرد و بدین ترتیب نسل جدید بانکداری پا به عرصه وجود نهاد . بعد از آن تاریخ افراد و مؤسسات با ابداع شیوه های نوین فعالیتهای بانکی موجب تکامل صنعت بانکداری شدند . امروزه نظام بانکی از اجزاء لاینفک اقتصادها خصوصا اقتصاد سرمایه داری به حساب می آید . البته باید توجه داشت که فعالیتهای متنوع بانکی عصر حاضر ، همه با هم و در یک مؤسسه خاص به وجود نیامده بلکه پیدایش آنها به تدریج در کشورهای مختلف و در شرایط گوناگون صورت گرفته است .
2-2-تاریخچه پیدایش بانکداری الکترونیکی
توسعه شگفت انگیز فناوری اطلاعات و ارتباطات و گسترش آن به بازارهای پولی و بانکی جهان ، علاوه بر تسهیل امور برای مشتریان بانکها ، روشهای جاری بانکداری را متحول و دگرگون کرده است . فناوری بانکها ، فناوری پردازش ، ثبت ، نگهداری ، تغذیه و تبادل اطلاعات مشتریان است . این فناوری به تدریج تکامل یافت ، و همراه با پیشرفت فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT ) متحول گردید .در چند دهه اخیر تحولات شگرفی در نظام بانکداری به وجود آمده است . این تحولات را به چهار دوره می توان تقسیم نمود . در هر دوره تا حدی رایانه و نرم افزار جایگزین انسانها و کاغذ شده اند . هر دوره از تکامل برای مدیران نظام بانکی این امکان را فراهم نموده است که اوقات تلف شده را در شرایط کار رقابتی به حد اقل برسانند و در گستره بالاتری به ارائه خدمت بپردازند . به عبارت دیگر فناوری جدید و الکترونیکی شدن بانکداری به آنها این امکان را می دهد که سرعت ، کیفیت ، دقت ، هزینه و تنوع خدمات خود را افزایش دهند . در ادامه چهار دوره تحول در نظام بانکداری تشریح خواهد شد :
1-2-2-دوره اول: اتوماسیون پشت باجه? :
در این دوره که نقطه آغازین کاربرد رایانه در نظام بانکداری می باشد با استفاده از رایانه های مرکزی 2 ، اطلاعات و اسناد کاغذی تولید شده در شعب به صورت دسته ای 3 به مرکز ارسال و شبانه پردازش روی آنها انجام می گیرد . در این دوره کاربرد اصلی رایانه محدود به ثبت دفاتر و تبدیل کاغذ به فایلهای رایانه ای است . فناوری اتوماسیون پشت باجه که در دهه 1960 رواج داشت این امکان را فراهم نمود تا دفاتر و کارتها از شعب حذف و گردش روزانه حسابها در پایان وقت هر روز به رایانه های مرکزی برای به روز شدن ارسال گردد . پیشرفت اتوماسیون پشت باجه در دهه 1970 باعث شده که به جای ارسال اسناد کاغذی به مرکز ، عملیات روزانه شعب از طریق ثبت آنها بر بروی محیط های مغناطیسی به مرکز ارسال گردد و پردازش اطلاعات و به روز رسانی حسابها کماکان در اتاق های رایانه مرکزی صورت می گرفت . در این دوره عملیات اتوماسیون تاثیری در جهت رفاه مشتریان بانکها ایجاد ننمود. و تاثیر رقابتی نیز بین بانکها بر جای نگذاشت . در طول این دوره سیستم های پردازش دسته ای و سیستم های بزرگ رایانه ای به خدمت گرفته شدند و تنها تاثیر اتوماسیون در آن دوره ایجاد دقت و سرعت در موازنه حسابها بود.
2-2-2-دوره دوم : اتوماسیون جلوی باجه7
این دوره از زمانی آغاز می شود که کارمند شعبه در حضور مشتری عملیات بانکی را به صورت الکترونیکی ثبت و دنبال می کند . از اواخر دهه 1970 امکان انتقال پیوسته اطلاعات ازطریق به کارگیری ترمینالها که به ظاهر شبیه به رایانه های شخصیامروزی بودند ، از طریق خطوط مخابراتی و رایانه های بزرگ مرکزی متصل می شدند . امکان انتقال اطلاعات به صورت موثر در بین شبکه های بزرگ رایانه ای و ترمینالهای ورودی و خروجی به وجود آمد . در این دوره کارمندان شعب قادر شدند به صورت پیوسته به حسابهای جاری دسترسی داشته باشند . در این دوره بانکها مجبور بودند برای نیل به اتوماسیون جلوی باجه از شبکه های مخابراتی موجود که در اختیار و انحصار شرکتهای دولتی بود و استفاده از آنها نه تنها از نظر فناوری محدود بلکه از لحاظ هزینه ای بسیار گران بود ، استفاده نمایند . این شبکه های مخابراتی و اطلاعاتی ، ترمینالهای بانکی شعب را به مراکز رایانه پشت باجه مرتبط و متصل می ساخت . در این دوره هنوز تمایل به استفاده از اسناد کاغذی وجود داشت . اگر چه ترمینالها امکان جستجو و پردازش را سهولت بخشیده ، لیکن هنوز تمامی کارها توسط کارمندان بانک و از طریق ورود اطلاعات و گردش حسابها به ترمینالها صورت می گرفت و فقط نیاز به استفاده انبوه از اسناد کاغذی تا حدودی برطرف شد . در این دوره بانکها توانستند کارکنان خود را کاهش دهند زیرا هنوز نیاز به افرادی که پاسخگوی مراجعین به بانکها باشند وجود داشت . از طرف دیگر نرم افزارهای به کار گرفته شده در این دوره کماکان غیر یکپارچه و جزیره ای بودند . به عبارت دیگر برای هر نوع عملیات ، نرم افزار خاص طراحی شده و ارتباط نرم افزارها با یکدیگر محدود بود .
3-2-2- دوره سوم : متصل کردن مشتریان به حسابهایشان
در این دوره که از اواسط دهه 80 آغاز شد امکان دسترسی مشتریان به حسابهایشان فراهم گردید . یعنی مشتری از طریق تلفن یا مراجعه به دستگاه خود پرداز (ATM) و استفاده از کارت هوشمند یا کارت مغناطیسی یا کامپیوتر شخصی به حسابش دسترسی پیدا می کند و ضمن انجام عملیات دریافت و پرداخت ، نقل و انتقال وجوه به صورت الکترونیکی انجام می دهد . در این دوره سالن معاملات بانک ها به مرور خالی از صف های طولانی مراجعین می شود و آن دسته از کارکنانی که به در جلوی باجه به امور دریافت و پرداخت از حسابها اشتغال دارند به بخشهای دیگر نظیر بازار یابی و خدمات مشتریان منتقل می شوند . خطوط هوایی مثل ماهواره ، ماکرویو ، مودم های بدون سیم حجم زیادی از کار ( ولی نه همه آن ) را پیش می برد .
مهمترین ویژگی های دوره سوم که آن را از دوره های قبل و بعد متمایزمی سازد عبارتند از توسعه جزیره ای سیستمهای مکانیزه در جلوی باجه و پشت باجه و همچنین توسعه سیستمهای ارتباطی مشتریان با حسابهایشان مثل خود پرداز (ATM) و تلفنبانک8 و فاکس بانک9 . در این دوره هم هنوز نیروی انسانی در ارائه خدمات مؤثر است و بخشی از نیروی انسانی وظیفه ایجاد هماهنگی بین سیستمهای جزیره ای و نیازهای مختلف مشتریان را به عهده دارد . در این دوره کارتهای بانکی و هوشمند به معنای واقعی و به طور کامل الکترونیکی نشده و به عبارت دیگر بخشی از فرایند تبادل الکترونیکی اطلاعات وارد عملیات بانکی و سیستمهای مکانیزه شده است .
بنابر این می توان گفت در این دوره عملیات بانکی به صورت دستی _ الکترونیکی در می آید . در این دوره نظام بانکی با دو مشکل اساسی مواجه می باشد . یکی عدم یکپارچگی سیستمها ی مکانیزه ، جزیره ای بودن و نا هماهنگی آنها جهت ارائه خدمات به مشتریان و دیگری تکامل نیافتگی خطوط مخابراتی و ارتباطی سریع ، گسترده و مطمئن و همچنین فقدان پروتکلهای ارتباطی لازم برای متصل نمودن شعب بانکها به یکدیگر و اتصال مشتریان به شعب.
4-2-2- دوره چهارم:یکپارچه سازی سیستمها و مرتبط کردن مشتری با تمامی عملیات بانکی
آخرین دوره تحول در نظام بانکی زمانی آغاز می شود که همه نتایج به دست آمده از سه دوره قبل به طور کامل مورد توجه قرار گیرد و مشکلات آنها برطرف گردد و کلیه عملیات بانکی به طور الکترونیکی انجام شود . در این دوره هم بانک و هم مشتریان می توانند به طور دقیق و منظم اطلاعات مورد نیازشان را کسب نمایند . اگر چه آهنگ این تحولات متفاوت است اما این چهار دوره به طور یکسان در صنعت بانکداری روی خواهد داد .
لازمه ورود به این مرحله داشتن امکانات و بستر های مخابراتی و ارتباطی پیشرفته و مطمئن است . این دوره با جمع بندی بخشهای نرم افزاری و سخت افزاری در دوره های پیشین به صورت واقعی ارتباط بین بانک و مشتریانش را به تصویر می کشد . در دوره های قبلی اغلب بانکها بدون ساماندهی و نظم مشخص ، تنها به خلق جزایر مکانیزه پرداختند .
در دوره چهارم به منظور رسیدن به یکپارچگی و ساماندهی سیستمهای مکانیزه بانکی ، بانکها به یکی از دو جهت زیر تاکید دارند :
1 _ تلاش برای استاندارد سازی نرم افزاری و سخت افزاری در سیستم های رایانه ای موجود .
2_ تلاش برای ایجاد سیستم های یکپارچه صرف نظر از سیستم های جزیره ای که قبلا به وجود آمده است.

  • 1

دیدگاهتان را بنویسید